Kitabın Tezi
Harari'nin sorusu basit görünüyor: Homo sapiens nasıl dünyanın hakimi oldu? Büyük ve güçlü değiliz. Dişlerimiz keskin değil, pençelerimiz yok. Ama 70.000 yıl önce bir şey oldu. Harari buna Bilişsel Devrim diyor.
İnsanlar gerçekte var olmayan şeylere inanmayı öğrendi. Tanrılar, milletler, şirketler, para, insan hakları. Bunların hiçbiri fiziksel olarak var değil. Ama milyonlarca insan aynı anda aynı şeye inandığında, o şey gerçek bir güç kazanıyor. Harari'ye göre uygarlığın temeli budur: paylaşılan kurgu.
"Para tarihte icat edilmiş en evrensel ve etkili karşılıklı güven sistemidir."
Neden Rahatsız Edici?
Kitap birçok okuyucuyu tedirgin ediyor çünkü kutsal saydığımız şeyleri — din, devlet, hukuk, para — birer "ortak hayal" olarak tanımlıyor. Harari bunları küçümsemek için değil, tam tersine gücünü açıklamak için yapıyor. Ama yine de rahatsız edici.
Öte yandan bazı tarihçiler kitabı fazla iddialı buluyor. 300 sayfa içinde insanlığın 70.000 yıllık hikayesini anlatmak zorunlu olarak basitleştirme gerektiriyor. Harari bunu biliyor ve kabul ediyor. Kitap akademik bir tarih kitabı değil, büyük resmi görmek için bir mercek.
Kimler Okusun?
Tarihe meraklı ama akademik dille arası iyi olmayan herkes için ideal. Harari karmaşık fikirleri sade ve akıcı bir dille yazıyor. Okurken çok şey sorguluyorsunuz, çok şeyle itiraz ediyorsunuz. İkisi de iyi işaret.
Kitabı bitirdiğinizde dünyaya tam olarak aynı gözlerle bakmıyorsunuz. Bu zaten iyi bir kitabın tanımı.
Kaynaklar