Kim di Stefan Zweig?

1881'de Viyana'da doğdu. 20. yüzyılın başında Avrupa'nın en çok okunan yazarlarından biri oldu. Romancı, biyografi yazarı, oyun yazarı. Eserleri onlarca dile çevrildi. Freud, Romain Rolland, Richard Strauss gibi dönemin dev isimleriyle dosttu. Viyana kültür dünyasının tam merkezindeydi.

Sonra her şey değişti. Naziler iktidara geldi. Kitapları yakıldı. Avusturya ilhak edildi. Zweig Londra'ya, oradan New York'a, oradan Brezilya'ya sığındı. Pasaportu, vatandaşlığı, kitaplığı, dostları — hepsi geride kaldı. Bir dünya yıkıldı, o ise o yıkılışa tanıklık etti.

Kitap Ne Anlatıyor?

Dünün Dünyası bir anı kitabı ama sıradan bir anı kitabı değil. Zweig kendi hayatını aktarırken aslında 1914 öncesi Avrupa'yı anlatıyor: güvenli, kültürlü, barışı mümkün sayan bir Avrupa. Ve bu dünyanın iki dünya savaşıyla nasıl paramparça olduğunu.

Kitabın en çarpıcı özelliği Zweig'ın tonu: acı dolu ama hiç şikâyetçi değil. Belgeliyor, tanıklık ediyor, anlamaya çalışıyor. Öfke yok, intikam arzusu yok. Sadece kayıp var. Ve bu kayıp o kadar büyük ki sayfalardan taşıyor.

"Hiçbir şey insanı kendi kuşağının tarihine kadar ilgi duymaya zorlamaz — kendi ellerinin altında her şeyin nasıl yıkıldığını görmek kadar."

Son Sayfalar

Zweig kitabı 1942'de Brezilya'da tamamladı. Birkaç gün sonra eşiyle birlikte intihar etti. Bıraktığı notta şunu yazdı: "Güçlerim tükenmeden, dik başlı ve açık kalpli olarak veda etmeyi tercih ediyorum."

Bu son, kitabı okurken her satırın üzerine düşüyor. Anlattığı her anın, her dostluğun, her güzel şeyin sonunda nereye gittiğini biliyorsunuz. Ve bu bilgi okuma deneyimini olağanüstü ağır — ama bir o kadar da değerli — kılıyor.

Kimler Okusun?

20. yüzyıl tarihine meraklı herkes için zorunlu okuma. Ama tarihten bağımsız olarak da okunabilir — çünkü Zweig'ın anlattığı evrensel: bir insanın bildiği her şeyi kaybetmesi ve buna rağmen kaydetmeye devam etmesi. Yaklaşık 450 sayfa. Ağır ama bırakamıyorsunuz.

Kaynaklar

Dünün Dünyası: Bir Adamın Hayatında İki Avrupa